Đất Trong Quy Hoạch: 3 Quyền Quan Trọng Người Dân Không Được Bỏ Qua
Khi thửa đất của người dân nằm trong diện quy hoạch (“dính quy hoạch”), giá trị đất thường bị ảnh hưởng đáng kể — có thể giảm mạnh vì nguy cơ bị thu hồi. Tuy nhiên, theo Luật Đất đai và các văn bản liên quan, người sử dụng đất vẫn được bảo vệ với một số quyền cơ bản. Dưới đây là ba quyền quan trọng mà người dân cần biết:
I. Được đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn
– Theo Luật Xây dựng (sửa đổi 2020), nếu đất đã được công bố kế hoạch sử dụng đất hàng năm ở cấp huyện nhưng chưa có quyết định thu hồi sau 3 năm, người sử dụng đất có quyền đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn để sửa chữa hoặc cải tạo công trình hiện có.
– Đây là một quyền rất quan trọng đối với những trường hợp “quy hoạch treo”: đất bị quy hoạch nhưng chưa bị thu hồi ngay, giúp người dân có cơ hội tiếp tục khai thác phần đất của mình hợp lý, chứ không phải hoàn toàn bị “tê liệt” quyền xây dựng.
II. Được chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế hoặc thế chấp quyền sử dụng đất
Người sử dụng đất trong diện quy hoạch vẫn có thể thực hiện nhiều giao dịch về quyền sử dụng đất, tùy theo tình trạng quy hoạch:
– Nếu quy hoạch đã được công bố nhưng chưa có kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện, người sử dụng đất được tiếp tục sử dụng và thực hiện các quyền như chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, thế chấp quyền sử dụng đất.
– Nếu đã có kế hoạch sử dụng đất hàng năm của huyện, người dân vẫn được thực hiện các quyền như tặng cho, chuyển nhượng … nhưng bị hạn chế hơn: không được xây dựng nhà mới hoặc trồng cây lâu năm. Nếu muốn sửa chữa hoặc cải tạo công trình hiện có, phải xin phép cơ quan có thẩm quyền.
III. Bảo vệ quyền lợi nếu quy hoạch không được thực hiện hoặc bị trì hoãn
– Theo Luật Đất đai 2024, nếu sau khi kế hoạch sử dụng đất của cấp huyện được công bố nhưng không có quyết định thu hồi hoặc chuyển mục đích sử dụng trong thời gian quy định, người sử dụng đất vẫn có quyền tiếp tục sử dụng đất mà không bị mất quyền.
– Ngoài ra, Luật cũng quy định việc công khai quy hoạch, bản đồ quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất. Người dân có quyền tiếp cận các thông tin này để theo dõi và bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình.
